• EN
  • DE

Trzebnica pamięta o Wyklętych

Rok 1946. Ratusz - siedziba komunistów. Kapitan Marian Wąs w bestialski sposób przesłuchuje ofiary. Rozpoczyna się akcja odbicia więźniów. Granaty. Karabiny. Huk. Dym. Tyle rekonstrukcji. W tym samym momencie na płycie trzebnickiego Rynku łzy. Starsza pani: wszystko sobie przypomniałam. Przedszkolak z zatkanymi uszami: Nie, nie boję się tato. Tegoroczny Dzień Pamięci Żołnierzy wyklętych organizowany przez Gminę Trzebnica we współpracy z Towarzystwem Jazdy Historycznej był poruszającym widowiskiem historycznym.

Żywa lekcja historii

- Trzebnica kultywuje pamięć o bohaterach, którym zawdzięczamy wolną i suwerenną ojczyznę - przypominają o nich m.in. Dęby Katyńskie, Krzyż Katyński, Pomnik Sybiraków, Pomnik II Armii Wojska Polskiego, ul. Armii Krajowej, Żołnierzy Września. Od dziś z kolei - mamy Rondo Żołnierzy Wyklętych, czyli tych, którzy po zakończeniu II Wojny Światowej - sprzeciwili się sowietyzacji Polski i podjęli walkę z radzieckimi służbami bezpieczeństwa i podporządkowanymi im służbami w Polsce, tworząc antykomunistyczny i niepodległościowy ruch partyzancki. W walkę z komunistycznym terrorem właczyło się ponad dwieście tysięcy osób - burmistrz Marek Długozima 1 marca w swoim przemówieniu przypomniał wiele wydarzeń organizowanych na gruncie lokalnym, które mają ten szczególny, patriotyczny wymiar. (Pełna treść przemówienia burmistrza Gminy Trzebnica Marka Długozimy)

W te żywe lekcje historii wpisuje się również rekonstrukcja historyczna – widowisko mające znamiona formy teatralnej. Po raz pierwszy trzebniczanie mogli zobaczyć rekonstrukcję w wykonaniu Trzebnickiego Stowarzyszenia Jazdy Historycznej w ubiegłym roku podczas obchodów Święta Niepodległości. Wtedy też rozpoczęła się współpraca Urzędu Miejskiego i Stowarzyszenia Jazdy Historycznej. Celem tej współpracy było mówienie o historii w sposób ciekawy i poruszający. Tym razem na płycie trzebnickiego Rynku stawiły się najlepsze grupy rekonstrukcyjne z Polski m.in.: Festung Breslau z Wrocławia, GRH Osiemnasty Kołobrzeski, Towarzystwo Działań Historycznych im. Feliksa Pięty i wspomniane już Trzebnickie Stowarzyszenie Jazdy Historycznej z Taczowa.

Reżyserem widowiska był dr Adam Domanasiewicz, transplantolog odznaczony przez prezydenta Bronisława Komorowskiego Złotym Krzyżem Zasługi, wiceprezes Stowarzyszenia Jazdy Historycznej. Trzebnicki ratusz na kilkadziesiąt minut stał się siedzibą Powiatowego Komitetu Polskiej Partii Komunistycznej, w której torturowano partyzantów. Trzebniczanie wśród kilku scen mogli zobaczyć m.in. widowiskową scenę napadu i odbicia więźniów. Huk granatów, serie z karabinów maszynowych, rekonstruktorzy w wojennych mundurach, a także liczne rekwizyty tworzyły prawdziwą atmosferę tamtych dni.

Widowisko poprzedził wykład prof. Włodzimierza Sulei z IPN, który mówił m.in.: - Ta historia ma swój rewers i awers. Jest to historia zdrady i zbrodni z jednej strony, z drugiej zaś wielkiego bohaterstwa. Zdrada rozpoczęła się we wrześniu 1939 r., kiedy to opuszczeni przez sojuszników nie byliśmy w stanie jako państwo zmierzyć się z atakiem z dwóch stron: hitlerowskich Niemiec i sowieckiej Rosji. Na zakończenie profesor dodał: - Ważne jest, by do młodszych i do tych, którzy dobrze pamiętają tamte dni, mówić poprzez tego typu wydarzenia jak to dzisiejsze na trzebnickim rynku. Jestem dumny, że mogę dziś być tu – w Trzebnicy. Po wykładzie i inscenizacji w Apelu Poległych - z salwami Kompanii Honorowej - przypomniano imiona i nazwiska wielu bohaterów walk o niepodległość. Wiczorem na scenie wystąpili soliści i zespół CRAN z repertuarem m.in. A. Kołakowskiego, De Press i Fortecy. Na wszystkich czekał poczęstunek z kuchni polowej, a zwycięzcom konkursu historycznego nagrody wręczał burmistrz Marek Długozima.

Rondo Żołnierzy Wyklętych

Inscenizacje historyczne poprzedziły uroczystości nadania imienia rondu przy ul. Żołnierzy Września. Propozycję nazwy zgłosili mieszkańcy w konkursie organizowanym przez Urząd Miejski. 1 marca rondo otrzymało ono oficjalną nazwę Rondo Żołnierzy Wyklętych. Uroczystego poświęcenia dokonał ks. dziekan Bogdan Grabowski. W części artystycznej wystąpili uczniowe Szkoły Podstawowej nr 2. Okolicznościowy wiersz wyrecytował Aleksander Złomek, a żołnierskie piosenki zaśpiewała młodzież pod kierunkiem pani Haliny Bolisęgi. Na rondzie odbyła się również inscenizacja przysięgi partyzanckiej, po czym wszyscy w uroczystym pochodzie przemaszerowali na trzebnicki Rynek.
W organizację obchodów zaangażowani byli miejscowi harcerze z dwóch związków: ZHP i ZHR, a także kibice „WKS Śląsk Wrocław”. Ci ostatni wprowadzali podniosłą atmosferę skandując patriotyczne hasła m.in.: „Chwała i cześć bohaterom” oraz „Bóg, honor, ojczyzna”. Wśród gości obecni byli przewodniczący Solidarności Walczącej Konrad Morawiecki i kapitan Bogdan Zdrojewski żołnierz struktur poakowskich.

Podziękowania Burmistrza Marka Długozimy

podziękowania_żołnierze_wyklęci_panorama.jpeg

Poniżej materiały foto i wideo:

Relacja

 

 

Inscenizacja I 

Inscenizacja II 

 

 Więcej zdjęć na w galerii na stronie facebook Gminy Trzebnica

 

 

Fot. Autor: Katarzyna Koćma

Wybrane:

1.jpeg Uroczyste otwarcie ronda Żołnierzy Wyklętych w Trzebnicy. Od lewej: Adam Kempa - Światowy Związek Żołnierzy AK, Kazimierz Walczak - Związek Kombatantów RP, Filip Grucela i Marta Chołodecka – uczniowie Szkoły Podstawowej nr 2, burmistrz gminy Trzebnica Marek Długozima, Adam Broniecki kombatant, Lucjan Tać - Związek Sybiraków.

2.jpeg Młodzi kibice Śląska Wrocław włączyli się w obchody uroczystości Dnia Pamięci o Żołnierzach Wyklętych. Przygotowali m.in. ogromny transparent: Chwała i cześć bohaterom.

3.jpeg Trzebnica kultywuje pamięć o bohaterach, którym zawdzięczamy wolną i suwerenną ojczyznę – mówił burmistrz Marek Długozima. Obok (od lewej) prof. IPN Włodzimierz Suleja, dr Adam Domanasiewicz - reżyser widowiska, transplantolog i prowadząca uroczystości Agnieszka Pawlaczek p.o. Dyr. Trzebnickiego Centrum Kultury i Sportu.

4.jpeg Wybitny transplantolog dr Adam Domanasiewicz – pomysłodawca i reżyser widowiska, w którym również wziął udział.

5.jpeg Na trzebnickim Rynku rozegrało się widowisko historyczne z udziałem największych grup rekonstrukcyjnych w Polsce m.in.: Festung Breslau z Wrocławia, GRH Osiemnasty Kołobrzeski, Towarzystwa Działań Historycznych im. Feliksa Pięty i Trzebnickiego Stowarzyszenia Jazdy Historycznej.

IMG_3186.jpeg Więzień prowadzony do siedziby Powiatowego Komitetu Polskiej Partii Komunistycznej, w której torturowano partyzantów.


6.jpeg Napad na konwój. Scenę oglądała licznie zgromadzona widownia. Stanowili ją nie tylko trzebniczanie.

7.jpeg Mundury, charakteryzacja, rekwizyty tworzą postać i tożsamość sanitariuszki, jeńca, skazanego. Rekonstrukcja to jednak coś więcej niż gra aktorska, to przejaw patriotyzmu.

8.jpeg Uroczystość w Trzebnicy zakończyła się występami artystycznymi. Na zdjęciu: Małgorzata Dembna (wokal), Ada Domanasiewicz (wokal i gitara) oraz Józefina Dobrowolska (Skrzypce) z VII LO we Wrocławiu.